تهویه مطبوع شاخه ای از تاسیسات در مهندسی مکانیک می باشد که ،باتوجه به عملکرد و کاربری سیستم های مختلف در این زمینه ،کولر گازی در چند مدل ساخته میشود .
• کولر گازی یک تکه یا پنجره‌ای سرد و گرم
• کولر گازی دو تکه (اسپلیت) سرد و گرم
• کولر گازی پرتابل (قابل حمل )
• کولر گازی ایستاده سرد و گرم
• کولر گازی سقفی یا کاستی سرد وگرم
• کولر گازی داکتی یا کانالی سرد و گرم (در این نوع ممکن است گرمایش به صورت کویل آب گرم باشد)
• کولر گازی چند شعبه یا مولتی وی (در ظرفیت‌های 38000 BTU به بالا در دو نوع تک فاز و سه فاز تولید می‌شود)
کولر گازی دوتکه یا کولر گازی اسپلیت
کولر گازی اسپلیت از دو واحد مجزا ساخته می‌شود، یونیت خارجی شامل کمپرسور و کندانسور است که در خارج از ساختمان نصب می‌گردد و یونیت داخلی که واحد تبخیر (اواپراتور) در آن جای دارد در داخل ساختمان جای می‌گیرد. یونیت خارجی و یونیت یا پنل داخلی توسط دولولهٔ مسی یا آلومینیومی به همدیگر مرتبط هستند. لولهٔ باریکتر گاز سرد را از یونیت بالا به یونیت داخلی منتقل می‌کند و لوله ضخیمتر کار خروج و انتقال گاز گرم را به یونیت و کمپرسور بالا به عهده دارد. این کولرها معمولاً دارای دستگاه کنترل از راه دور هستند.[۱] این نوع کولرها شامل دو مدل معمولی و اینورتر می‌شوند که در مدل اینورتر تا حداکثر شصت درصد (البته در شرایط ایده آل) از مصرف انرژی را نسبت به مدل معمولی کاهش می‌دهد.

کولر گازی پرتابل
کولر گازی پرتابل یا قابل حمل، در ظرفیت‌های پایین ساخته می‌شود و دارای حالت گرمایش نیز هست. این مدل کولر گازی دارای ریموت کنترل است و به دلیل شکل آن، برای فضاهای کوچک اجاره‌ای یا استفاده موقت استفاده می‌شود. تمام بخش‌های مختلف کولر گازی از جمله کندانسور، اواپراتور و… در یک مجموعه جا گرفته‌اند و در حالت سرمایش، گرمای موتور از طریق لوله خرطومی پشت دستگاه به بیرون انتقال پیدا می‌کند. در نتیجه، این لوله خرطومی باید به پنجره یا منفذی که هوا را به بیرون انتقال می‌دهد وصل گردد. در غیر این صورت، گرمای خارج شده از هوا دوباره از طریق همین لوله خرطومی به فضا برمی گردد و کار تهویه و سرمایش به درستی انجام نمی‌شود. اما در حالت گرمایش، نیازی به این کار نیست. گرمایش در این نوع کولر گازی از طریق هیتر انجام می‌شود که زیاد مقرون به صرفه نیست. اما امکان استفاده از این حالت در کولر گازی پرتابل در نظر گرفته شده‌است.

کولر گازی ایستاده
کولر گازی ایستاده بر خلاف پرتابل دو تکه است به این معنی دارای واحد خارجی و داخلی می‌باشند. پنل داخلی آن‌ها در داخل قرار می‌گیرد باید توجه داشت که پنل داخلی را نمی‌توان مانند پرتابل حمل و جابجا کرد و پنل خارجی باید در فضای بیرون نصب گردد.کولرهای ایستاده در دو نوع سه فاز و تک فاز (معمولی و اینورتر) تولید می‌شوند
کولر گازی ایستاده در ظرفیت‌ 48000 BTU به بالا تولید می‌شوند به همین علت در سالن‌های وسیع و بسیار بزرگ مناسب می‌باشد و استفاده می‌گردد.
کولرگازی ایستاده مصرف انرژی پایینی دارند و همچنین قدرت رطوبت زدایی بالای دارند.

کولر گازی پنجره‌ای
کولرگازی پنجره‌ای شامل کندانسوری است که در انتهای این اتاقک و به سمت بیرون است و یک فن کندانسور در پشت آن است که هوا از طریق آن دمیده می‌شود و به حذف گرما از کندنسورکمک می‌کند.این کولر گازی‌ها به دلیل نداشتن ریموت کنترل و نداشتن حالت گرمایش، کمتر مورد استفاده قرار می‌گیرند. کولر گازی پنجره‌ای دارای ایراداتی است.
از معایب این نوع کولر گازی، نداشتن ریموت کنترل و مصرف بالای برق و ایجاد سر و صدای زیاد است.

کمپرسور کولر گازی
کمپرسور نوعی دستگاه مکانیکی به شمار میرود که نحوه ی عملکرد آن متراکم نمودن هوای اطراف و سپس هدایت این هوای فشرده شده به سمت قسمت احتراق دستگاه میباشد . به عبارت دیگر کمپرسور با به کارگیری انرژی مکانیکی ، منجر به کشیدن سیال ها به داخل دستگاه شده و طی فرایندی هوای داخل دستگاه را فشرده میسازد سپس دمای گاز (هوای) متراکم شده در درون دستگاه افزایش میابد .
زمانی که این گاز میخواهد از داخل کمپرسور خارج شود ، با عبور از یک سیستم خنک کننده دمای گاز دوباره به حالت اولیه خود بر میگردد . کمپرسور ها از متداول ترین و رایج ترین دستگاه هایی میباشند که امروزه در بسیاری از صنایع بخصوص در کولر گازی اسپلیت و داکت اسپلیت مورد استفاده قرار میگیرد. کمپرسورهای به کار رفته در سیستم های تهویه به سه دسته تقسیم میشوند:
• کمپرسور رفت و برگشتی یا سیلندر بسته (پیستونی)
• کمپرسور دوار(روتاری)
• کمپرسور فنری یا چرخشی (اسکرال)

چگونگی سرماسازی
داخل یونیت خارجی دستگاه یک کمپرسور گاز و یک کندانسور و یک فن خنک‌کننده کندانسور می‌باشد که عملکرد آن همانند یخچال و فریزر می‌باشد. بدین صورت که کمپرسور گاز را کمپرس کرده و راهی کندانسور و سپس از طریق لوله‌های رابط به یونیت داخلی می‌رساند که داخل لوله‌های مویین این گاز متراکم می‌شود و باعث می‌شود گاز از حالت فشرده خارج شود و در کوئل (اواپراتور) گردش نماید. گازی که در کوئل می‌چرخد، در حال جوشیدن است که گرمای مورد نیاز خود برای جوشش را از مولکولهای هوای گرمی که به فین‌های کوئل برخورد می‌کند بدست می‌آورد، بنابراین مولکولهای هوا سرد شده و سبب کاهش دمای محیط می‌شود، سیکل حرکت هوای محیط که به صورت بسته انجام می‌شود به عهده فن (blower) می‌باشد.